Türkiye’deki kuş göçleri ve uçuş güvenliği projesi

00:09 26 Ocak in Alan Koruma Çalışmaları

Türkiye'deki kuş göçleri ve uçuş güvenliği projesi

Proje adı: Türkiye'deki kuş göçleri ve uçuş güvenliği projesi

Proje alanı: Marmara Bölgesi (Kuş, Uluabat, Büyük ve Küçük Çekmece Gölleri ve Kocaçay Deltası); Tuz Gölü ve civarı (Tuz, Bolluk, Kulu ve Kozanlı gölleri, Eşmekaya Sazlığı); Burdur Gölü, Göksu, Seyhan ve Ceyhan Deltaları

Proje süresi: 18 ay (Ocak 1998-Haziran 1999)

Proje koordinatörü: Doç. Dr. Can Bilgin

Proje ortağı: Bayt Ltd. Şti

Proje destekçisi: Proje mülga Çevre Bakanlığı adına yürütülmüştür.

Projenin amacı: Seçilmiş bazı sulak alanlarda bugüne kadar yapılmış kayıtlar ile arazide yapılacak gözlemler esas alınarak yoğun kuş hareketlerini saptamak; bu hareketleri mevsim, irtifa ve tür kompozisyonu açısından karakterize ederek uçuş güvenliği açısından oluşturdukları riski belirlemektir.
Projenin gerekçesi: Coğrafi konumu gereği kuşların ilkbahar ve sonbahar göçlerinde yoğun olarak Anadolu’yu kullanmaları, Batı Palearktik bölgedeki dört ana kuş göç rotasından ikisinin Anadolu üzerinden geçmesi nedeniyle Türkiye en yoğun kuş trafiğinin yaşandığı ülkelerden biridir. Buna ilaveten kuşların besin bulma, geceleme ve kuluçkaya yatma gibi nedenlerle sulak alanlar arasındaki hareketleri uçuş güvenliği açısından önemli riskler oluşturmaktadır. Özellikle kuşların yoğun olarak toplandıkları alanlarda bu risk daha da artmaktadır. Pek çok ülkede uçuş güvenliği açısından risk oluşturan alanlar ve risk düzeylerine yönelik çalışmalar yapılmış; bu alanlardaki risklerin azaltılmasına yönelik alınması gereken tedbirler belirlenmiş ve uygulamaya konmuştur. Özellikle kuş göçlerinin en yoğun yaşandığı ülkelerden biri olması sebebiyle İsrail’de uçuş güvenliğinin sağlanması için oldukça yoğun tedbirlerin alındığı bilinmektedir.
Bu çalışma ile seçilmiş bazı sulak alanlarda yapılacak çalışma ile kuş uçak çarpışması yönünden risk bölgeleri ve risk düzeyleri belirlenmiş olacak, uçuş güvenliği açısından alınması gereken tedbirler belirlenerek bu konudaki bilgi açığının giderilmesine katkıda bulunulacaktır.

Proje çıktıları:
1. Proje alanlarında kuş uçak çarpışması risk bölgeleri ve risk düzeyleri

2. Kuş uçak çarpışması riskinin azaltılması için uygulanması gereken tedbirler

Proje (temel) etkinlikleri:
1. Risk oluşturacağı düşünülen 106 kuş türünün sayıları, günlük hareketlilikleri, göç hareketleri ve uçuş irtifaları gibi veriler mevcut literatür verilerinin yanısıra 33 yeni gezi kayıtları ile desteklenmiştir.

2. Çalışma alanların yakınında bulunan hava alanlarının uçuş koridorları, uçuş güvenliği ve kuşların neden olduğu bilinen kazalara ilişkin veriler, ulusal ve uluslararası sivil havacılık kurumlarından ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı Uçuş ve Yer Emniyeti Dairesi Başkanlığı'ndan temin edilmiş ve derlenmiştir.

3. Literatür taraması yapılarak, diğer ülkelerin benzeri sorunlara buldukları çözümler saptanmıştır.

4. Risk oluşturması muhtemel kuş türlerinin ağırlık ve hareketlilik gibi özellikleri de ayrı bir veritabanına girilmiş; kuş gruplarından belirgin risk oluşturan türler özelliklerine göre gruplanarak her bir grup için bir "risk profili" hazırlanmıştır.